İlk yazımda Özşefkat ve unsurlarından, özellikle de şiddetli özşefkatten bahsetmiştim. Bu
yazıda “Özşefkat kapasitemizi nelerin azalttığına” değineceğim.
Herkese nazik,kendine zorba mısın? Araştırmalar çoğunluğun bu yönde olduğunu söylüyor.
Seni özşefkatli olandan alıkoyan ne? Aşağıdaki testi çözüp kendi kapasitemizi azaltanın ne
olduğunu bulalım. Seçeneklerin önündeki işaretler senin cevabın.
Sana en yakın gelen cevabı işaretle ve en çok hangi sembolü topladıysan ilgili alanı okuyup
öz şefkatli olmanın önündeki engelleri anla.
- 01. İşler kötü gittiğinde şunu merak edersin:
♡Hayat neden bu kadar zor olmak zorunda?
◇Neden işleri bir türlü olması gerektiği gibi yapamıyorsun?
◯Nasıl başa çıkacaksın?
△Diğerleri nasıl başa çıkıyor?
- 02. Özşefkatin bu faydalarından hangisi sana çekici geliyor?
△İhtiyaçlarıyla daha bir bağlantıda olmak
♡Geçmiş yaralarınla barışmış olmak
◇İçsel eleştiri sesimi değiştirmek
◯Duygusal iniş çıkışları dengelemek
- 03. Bunlardan en çok hangisi sana stres veriyor?
△Bunalmış hissetmek
◯Kontrolün bende olmadığını hissetmek
◇Eleştirilmek
♡Onaylanmamak - 04. Hangisinden daha çok olsun isterdin?
△Açık olmak
◯İrade gücü
◇Özgüven
♡Dayanıklılık - 05. Şu anda özşefkat şu demek:
♡Kendine şöyle güzel bir ağlama izni verme
◇Kendini daha iyisini denemek için cesaretlendirmek
◯Kendine çok yüklenmemek
△Özşefkat düşündüğün bir şey değil - 06. Her zaman gittiğin yoga dersini kaçırdıysan muhtemelen
◇Oraya gitmek için artık emin değilsin
◯Gitmek için motivasyonu bulamıyorsun
△Birisine yardım ederken kaçırdın
♡Birlikte gideceğin arkadaşın seni ekti - 07. İyi bir arkadaşın desteğine şu zamanlarda ihtiyaç duyarsın
△Neyi önceliklendireceğini bilemeyecek hale geldin
♡Kendini kaybolmuş ve yalnız hissediyorsun
◇Neyde iyi olduğunu unuttun
◯Neyin yanlış gideceğini düşünmekten kendini alıkoyamıyorsun - 08. Bir yanın kendine nazik olmak konusunda şöyle endişelere sahip
◯Özdisiplini azaltır
△Kendini beğenmek demek
♡Hiçbir şeyi değiştirmez
◇Sizi hiçbir yere götürmez - 09. En çok şöyle hissettiğinde mutlu olursun
♡Seviliyor ve takdir ediliyorsan
◇Doğru yoldaysan
◯Sakinsen ve dümen sendeyse
△Bir topluluğa ait hissediyorsan - 10. Şunda iyi olsaydın hayat daha kolay olurdu
◇Başarmak zorunda olma hissini bıraktığında
◯Kendini konfor alanından dışarı çıkmaya zorladığında
△Başkalarının sana yardım etmelerine izin verdiğinde
♡Bir şeylere anlam verdiğinde
Özşefkat kapasiteni neler azaltıyor?
En çok işaretlediğin ♡ ise senin özşefkat kapasiteni kendine acımak azaltıyor.
♡ Kendine Acımak
Kendine üzülmek özşefkat değildir. Hayat seni birden çok defa yere serdiğinde yaralarına
üzülmek normaldir, ama kendine acımak seni kurban rolüne sokar ve bu da demek oluyor ki
kendi mutluluğunun sorumluluğunu başkalarına veriyorsun. Özşefkat güçlendiricidir ama
kendine acımak seni küçük bırakır. Bütün olan bitenin başkalarının suçu olduğu cümlesini
tekrarlarsan kendini güçsüz hissedersin. Kurban duruşu güvenli bir yer gibi gözükür; ama
seni acıdan ve hayal kırıklığından korumak yerine başına gelen acıya veya adaletsizliğe
tutunup onları yaşatır ve senin öğrenip gelişmeni engeller.
Kendini hep terk edilmiş ihanete uğramış hissediyorsan artık tek sabitin kendin olduğunun
farkına varma zamanı. Özşefkat kendi koçun olmak hakkında. Sana güvenen ama sana ne
zaman cesur olmanı ne zaman biraz aynaya bakmanı söyleyen, senin de ilişkide
bulunduğun dinamiklerde işler kötü gittiğinde rolünü üstlenmek demek, nezaket ve merakla
hangi rolün senin olduğunu ve bir daha ki sefere daha iyi olması için neler yapmanı sormak
demek.
En çok işaretlediğin ◇ ise senin özşefkat kapasiteni kendinden şüphe etmek azaltıyor.
◇ Kendinden Şüphe Etmek
Kendinize karşı kararsız bir nezaketiniz var. Bunun iyi bir şey olduğunu biliyor ve
etrafınızdakileri kendilerine nazik olmaları için cesaretlendiriyorsun ama kendin için farklı
kuralların var. İçinde bir yerde kendine nazik davranırsan kendini şimdi olduğun gibi kabul
etme korkusu var. Yani nedir, bir işi başaramayınca hep başarısız biri gibi hissetmek. Kendini
kabul, özşefkatin temeli ancak gelişmekte olduğunu düşünenler için biraz netameli bir konu.
Araştırmalar öz şefkatli kişilerin kişisel gelişimde yüksek skorları olduğunu gösteriyor.
“Kendine yüklenmek seni geliştirir”, ise sadece bir mit.
Daha iyi oluncaya kadar kendinden sevgiyi ve kabulü eksik edersen hiçbir zaman kendini
yeterli hissedemezsin. Bu kişisel inanış başarmaya en odaklanmış kişilerde bile adeta bir
fren işlevi görüyor. Bu eski bir inanış ise, kendine yeni bir şeyler denemeyi borçlu değil
misin? Bir arkadaşına konuştuğun gibi şefkatle konuş kendine, güçlü yanlarına projektör tut,
neyin iyi gittiğini vurgula ve nasıl serpildiğini gör.
En çok işaretlediğin ◯ ise senin özşefkat kapasiteni kendini sabote etmek azaltıyor.
◯Kendini Sabote etmek
Denemen gereken şeylerin farkında olmakla birlikte, seçimlerinin faydalarını görmeden önce
kendi yoluna çıkma konusunda bir hünerin var. Çok fazla iş yükünün altındayken ve nefes
alacak zamanlara ihtiyaç duyarken hala yeni projelere ve sosyal aktivitelere evet demen seni
korkutacak. Kendine ve başkalarına hayır deme direnci, özşefkat yoluna çıkan taşlardan biri.
Bilge tarafın dışarı çıkıp egzersiz yapmanın, sağlıklı beslenmenin sana iyi geldiğini biliyor
ama zor bir olayla karşılaşır karşılaşmaz yürüyüşe çıkmak yerine yorganın altına kaçıp,
sağlıklı bir şeyler hazırlamak yerine eline ilk geçeni yiyorsun. Kendini sabote etmek,
iradesizlik yada tembellikle karıştırılabilir ama çoğunlukla bu korku ve endişeye bir tepki.
Özşefkat o istenmeyen duyguların farkına varıp onları yaşamak için alan yaratmaktır ama
onların seni yönetmesine izin vermek değildir.
En çok işaretlediğin △ ise senin özşefkat kapasiteni kendini ihmal etmek azaltıyor.
△Kendini İhmal Etme
Başkalarına nazik davranmak senin için doğal bir şey. Yapamadığın kendine nazik olmak.
Kendin için zor olman değil, iyi olmadığında iyi olduğunu varsaymandır. Vermekte çok iyisin
ama almakta zorlanıyorsun. Öyle ki empati antenin sadece tek yönlü çalışıyor. Başkalarının
yardıma ihtiyacı olduğunu ilk sen görürsün ama kendin için araya ihtiyacının olduğunu ya da
kendinden çok şey istemeyi kaçırıyorsun. Öz Nezaket başa çıkmakta zorlandığını ve yardımı
ihtiyacın olduğunu kabul etmektir.
Bu her şeyde kendine dayanman, kendine yetmen durumları; büyürken güvenecek kimsenin
etrafta olmamasına bağlı olabilir. Yada başkalarına yardım edince daha çok sevildiğini
hissettin. Ancak doğal yardımcılar ihtiyaçları olduğunda yardım istemezlerse tükenmeye
eğilimlidirler. Kendine yapabileceğin en şefkatli şey yenilmez olmadığını kabul etmek ve
insanlara sana nasıl yardım edebileceklerini öğretmeye başlamaktır.
