Değişimin ve dönüşümün çok hızlı yaşandığı yıllardayız. Uzun süren bir pandemi dönemi, küresel krizler, dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin hayatımıza etkisi vb. tüm bu yaşananlar herkesin aklını karıştırmaya, hayatına farklı açılardan zorluklar getirmeye devam ediyor.
Bu süreçte bireylerin ve kurumların dengede kalabilmelerini sağlayan, sürdürülebilir yaşamsal ve kurumsal başarı için önemli bir yol gösterici olan koçluk faaliyetleri, kişilerin ve grupların gelişimleri açısından büyük bir önem taşımaktadır.
Hepimizin bildiği gibi, birine öğretmekle onun öğrenmesine yardımcı olmak arasında büyük bir fark vardır. Koçlukta temel olarak koç, bireyin/kurumun kendi performansını geliştirmesine, diğer bir deyişle öğrenmesine yardımcı olmalıdır.
Bu anlamda, kişi ve kurumların kendilerini tanımalarında, öğrenmelerinde ve karar alma süreçlerinde büyük rol oynayan koçların “koç duruşunun” nasıl olduğu oldukça büyük bir önem taşımaktadır.
Koç Duruşu Nedir?
Aslına bakarsanız koçluk, bireylerin veya kurumların tam potansiyellerine ulaşmalarına, yaşamlarındaki veya işlerindeki performanslarını iyileştirmelerine veya büyük yaşam değişikliklerini aşmalarına yardımcı olmakla ilgilidir.
Bu durumda bir koçun duruşu; olaylara karşı verdiği tepkileri, hayata bakış açısını, davranışlarını, tutumlarını, karakterini, kişiliğini en önemlisi de rehberlik edeceği kişi ve kurumları doğrudan etkileyen belirleyici bir faktördür.
Koçun duruşuna bu açıdan bakıldığında, sahip olması beklenen ve gereken nitelikleri aşağıdaki unsurlar dahilinde sıralamak mümkündür:
- Dinleme: Dinlemek bir koç olmak için sahip olmanız gereken en önemli becerilerden biridir. Danışanınız problemle ilgili görüşünü ve anlayışını anlatırken, araya girmeyin. Sessizlik anlarında bile, danışana konuşması ve olası tüm detayları anlatması için bir şans verin.
- Sorgulama: Akıllı sorgulama, bir koç olarak ihtiyaç duyacağınız bir diğer temel beceridir. Açık uçlu sorular sorun. Doğru ve ilgili sorular sorma yeteneği, harika yanıtlara yol açacaktır. Ne, nerede, neden, nasıl ve ne zaman gibi sorular sorarak, durumun genel dinamiklerini ve danışanın duygu ve motivasyonunu anlayabilirsiniz.
- Cesaretlendirme ve Destekleme: Koçluk yaparken, danışanlarınızın ilk adımı atacak özgüvenden yoksun olduklarını hissedebilirsiniz. Böyle bir durumda, rolünüz sorunu çözmek değil, danışanınızı teşvik etmek ve desteklemek olmalıdır.
- Hedef Belirleme: Koçluk, hedef odaklı bir yaklaşımı içerir. Kendiniz için ve danışanınızın sorunlarına çözümler bulmak için hedefler belirlemelisiniz. En başarılı koçlar, hedef odaklı zihniyetlere sahip olanlardır.
- Empati ve İletişim Kurmak: Bir koç için etkili iletişim becerileri önemli bir rol oynar. Danışanınız, ancak kendi durumunu doğru anladığınızı hissederse çözümlerinizi dinleyecektir. Danışanınızı dinlerken, onu yerinde olun. Empati geliştirin. Duygusal zekanızı kullanın ve buna göre iletişim kurun.
Koçlar Ne Yapmaz?
Koç duruşunu etkileyen bir diğer önemli başlık koçların ne yapmadıklarını bilmekten, koçluğun ne olmadığını anlamaktan geçer. Hadi gelin koçların ne yapmadığını, koçluğun ne olmadığını birlikte hatırlayalım:
- Koçluk, yönetim becerilerini öğretmez. Bunun yerine, performansın önündeki engelleri kaldırarak yönetimin büyümesini ve gelişmesini destekler.
- Koçluk terapi veya danışmanlık değildir. Koçluk, bireylerin ve kurumların ileriye bakmalarına yardımcı olur ve performansı artırmak için harekete geçmelerinde yol göstericidir.
- Koçluk mentorluk, danışmanlık veya eğitim de değildir. Koçlar rehberlik sunmak için deneyimlerinden yararlanabilseler de, müşterilerine bir şeyi nasıl yapacaklarını veya çözümler sunacaklarını göstermezler.
- Koçluk paralı arkadaşlık hiç değildir. Bu konuda bir yaklaşım bekleyen danışan adaylarına durumu anlatmaya çalışmalı, fazla ısrarcı olurlarsa danışan olarak kabul etmemeyi tercih etmelisiniz.
Bir Koçun Donanımı Ne Olmalıdır?
Elbette ki, koçluk yapmak isteyen veya bu alana yönelmeyi düşünen kişilerin gerekli akademik eğitimlerini tamamlamaları gerekmektedir. Ancak bu tabi ki yeterli değildir. Koçluk süreci yaşam boyu öğrenmeyi kapsar. Bir koçun sürekli olarak kendini geliştirmeye devam etmesi ve bu alanda eğitimlere yatırım yapması gerekmektedir. Koçun başlangıcı olup sonu olmayan bir eğitim süreci mevcuttur. Donanımları artıkça koçların duruşları da şekil almaya başlar. Kendi tarzları gelişir.
Son Düşünceler
Koçun duruşu, karşısında bulunan kişi veya kuruma vereceği hizmeti doğrudan etkilemektedir. Bu yüzden koçluk hizmeti almaya karar verildikten sonraki süreçte koç arayışları en doğru koç duruşuna sahip kişileri bulmaya yönelik olmalıdır.
