Uyku yaşamsal öneme sahip önemli bir süreç.
Psikolojik ve bedensel birçok sağlık sorunu ya da hastalıkla birebir ilişkisi olan fizyolojik bir ihtiyaç.
Kısacası “yeterli ve kaliteli bir gece uykusu” hepimiz için ekmek kadar, su kadar, temiz bir hava solumak kadar önemli ve yaşamsal.
Ama bilelim ki tıpkı yiyip içtiklerimiz, tıpkı soluduğumuz hava gibi uykunun da bir “KALİTESİ” var.
Yani ‘’Uyku Kalitesi ,, derken şunu söylemek istiyorum ;
SÜRESİ kadar uyuyor muyuz ?
Uyuduğumuz süredeki uyku niteliğimiz ne kadar iyi ?
Sonuç olarak YETERİNCE UYUYOR MUYUZ?
Çünkü uyku problemlerinin sağlığımız için ne kadar zararlı olduğunu sanırım artık hepimiz biliyoruz …
Beyinde muazzam bir temizlik sistemi, mükemmel bir kanalizasyon ağı var ! İnanamayacağınız kadar muhteşem bir döngü adeta… Ve aslında sağlıklı bir uyku , beyni arındırıyor böylece…
Bu sistemi de esas olarak sinir hücrelerinin arasında yer alan ve onlar için bir tür “yapıştırıcı ve koruyucu” görevi üstlenen Glial hücreleri oluşturuyor. Glial hücrelerden oluşan bu muazzam sistem lenfatik sistemdir.Beynimizdeki sinir hücrelerinin/nöronların 7 gün 24 saat aralıksız çalışma sürecinde oluşturdukları tehlikeli/toksik metabolik atıklar işte bu yapı yani glimfatik sistem tarafından temizleniyor, beyinden bu sistem sayesinde uzaklaştırılıyor.
PEKİ YETERİNCE UYUYOR MUYUZ ?
Yeteri kadar kadar uyuyup uyumadığınızı anlayabilmeniz için şu 5 soruya samimi ve net yanıtlar vermeniz lazım .
1.Sabahları uyandıktan sonra saat 10’da ya da 11’de tekrar uyuyabilir misiniz?
Yanıtınız eğer “Evet” ise yeterli nitelik ya da nicelikte uyumuyor olduğunuzu düşünebilirsiniz.
2. Öğleden önce kafein almadan (kahve, çay içmeden) optimal bir şekilde enerjik kalabiliyor musunuz ya da etkin olabiliyor musunuz ?
Yanıtınız “Hayır” ise o zaman yaşadığınız “kronik uykusuzluk sorunu”nu reçetesiz bir ilaç/kafeinli bir içecek kullanarak hafifletmeye çalışıyor olabilirsiniz.
3. Uyanmak için saatinizi kurmamış olsaydınız, o saatten sonra uyumaya devam eder miydiniz?
Soruya yanıtınız “Evet” ise kendinize izin verdiğinizden daha fazla gece uykusuna ihtiyacınız var demektir.
4.Kendinizi bazen bilgisayarda aynı cümleleri tekrar tekrar okurken buluyor musunuz?
Eğer bu soruya da yanıtınız “Evet” ise dikkatli olun.
Çünkü bu durum yorgun ve yeterince uyku alıp dinlenememiş bir beyine işaret ediyor olabilir.
5. Araba kullanırken son birkaç trafik ışığının rengini unuttuğunuz oluyor mu?
Eğer bu soruya da “Evet” yanıtını vermişseniz dikkat düzeyinizi lütfen bir kat daha arttırın ve yetersiz uyku süresi sorununuz olup olmadığını daha bir dikkatle yeniden araştırın. Zira trafik ışıklarının rengini unutmak basit bir “dalgınlık meselesi” gibi kabul edilse de beyninizden gelen bir “uykusuzluk şikâyeti” gibi de düşünülebilir.
Peki ,derin ve temiz bir uykunun beynimize faydaları nedir ?
Lemfatik sistem esas olarak geceleri, uyku sırasında faaliyetini maksimuma çıkarıyor. Lemfatik sistemin uyku sürecinde arttırdığı bu temizleme faaliyetinde gece uykusunun “derin uyku” aşamalarına geçildiğinde ise neredeyse 10-20 kat artış gözleniyor.
Sonuç olarak , Beynimizin kirli atıklardan, toksik metabolik ürünlerden, yani çöplerden temizlenmesi vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın yerine getirilebilmesi için de yeterli ve kaliteli bir gece uykusu şarttır. Özellikle derin uyku aşamaları beynimizdeki bu mükemmel temizlik/kanalizasyon sisteminin düzenli çalışabilmesi için vazgeçilmez bir ihtiyaçtır.
Her sabah uyandığımızda bu muhteşem sistemin bize sağladığı arınma sayesinde beyinlerimizi pırıl pırıl ve tertemiz buluyoruz. Ve yine bu sistem sayesinde onu yeterli kapasiteyle kullanabiliyoruz.
Peki, ya bu sistem iyi çalışmazsa? Ya uyku süreniz yetersiz veya uyku kaliteniz bozuk olursa? İşte o zaman sağlığımızla ilgili riskleri karşılamaya hazır olmalıyız ne yazık ki …
Sonuç olarak biz biliyoruz ki ,
İnsan iki yönlü olarak yaratılmış mükemmel bir varlıktır.
Birinci yönü bedeni, ikinci yönü ise ruhudur.
Her iki yönünün de bir takım ihtiyaçları vardır.
Dolayısıyla insanın her iki yönden de tatmin edilmesi gerekir.
Uyku ise, insan bedeninin zarurî ihtiyaçlarından biridir. Fazla uyku zararlı olduğu gibi, ihtiyaçtan az uyumak da insan hayatında olumsuz sonuçların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.
O yüzden sağlıklı bir yaşam için , yeterince ve kaliteli bir uyku uyumalıyız …
Unutmayalım ; sağlıklı bir uyku ,güzel bir yarının en doğal emeğidir…
